
ضیا فروغ (متولد ۱۹۸۴) خواننده، موسیقیدان، هنرمند تجسمی، گالریدار، معلم هنر و فعال از افغانستان است. او در حال حاضر به عنوان هنرمند در معرض خطر (AR) در Moosdorf Korrektiv e.V. در برلین، آلمان اقامت دارد.
فروغ در سال ۲۰۱۰ مدرک لیسانس نقاشی خود را از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه هرات دریافت کرد. او به همراه همسرش در سال ۲۰۱۴ گالری دایره خیال را تأسیس کرد که آثار هنری افغانستان را به نمایش میگذاشت و فضایی برای آموزش هنر به جوانان، از جمله موسیقی و خوشنویسی، فراهم میکرد. او سپس در سال ۲۰۲۰ مدرک ماستری خود را در رشته هنرهای تجسمی و نمایشی از دانشگاه کابل دریافت کرد. از سال ۲۰۱۲ تا زمان بسته شدن آن پس از بازگشت طالبان، در انستیتوت هنرهای زیبا تدریس میکرد.
در طول سالها، فروغ در بسیاری از رویدادهای معتبر هنری و موسیقی داخلی و بینالمللی شرکت کرده است، از جمله در بنیاد آقاخان برای فرهنگ، کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، نمایشگاه نیمروز، دانشگاه هرات، USAID، تروکوایز مانتین، RET، مجلس سنای افغانستان، میهن تیوی و کمیته ملی المپیک افغانستان در سال ۲۰۱۶.
به دلیل نقش فعال و عمومی فروغ و خانوادهاش در صحنه هنر افغانستان، آنها چهرههای شناختهشدهای در کشور هستند. هنرهای تجسمی او تحت تأثیر محیط اطرافش، از جمله موضوعاتی مانند بمبگذاریهای انتحاری، خشونت علیه زنان و جنگ است. علاوه بر این، طالبان اجراهای او را ضد اسلامی دانسته و او و خانوادهاش را با برچسب کفر که مجازات مرگ دارد تهدید کردهاند؛ موسیقی او نیز آشکارا به خشونتهای طالبان میپردازد.
در نتیجه، فروغ مجبور شد گالری خود را ببندد، سازهایش را مخفی کند و چندین بار محل زندگی خود را تغییر دهد تا پس از آمدن طالبان پیدا نشود. به او گفته شد که طالبان بهطور فعال در جستجوی او هستند. همچنین، تعلق او و خانوادهاش به قوم هزاره (اقلیت) آنها را در خطر جدی قرار داده است. آزار و سرکوب هزارهها توسط طالبان در سالهای اخیر، بهویژه پس از تصرف قدرت در ۲۰۲۱، بهطور گسترده مستند شده است.
پس از فرار از افغانستان، ضیا فروغ به عنوان هنرمند در معرض خطر در اقامتگاه AR-Moosdorf Korrektiv e.V. در برلین پذیرفته شد؛ این برنامه با حمایت بنیاد کرسپو و در قالب شبکه AR سازماندهی شده است. شبکه AR توسط دبیرخانهای هماهنگ میشود که از سوی برنامه آزادی هنری شورای هنر سوئد و مرکز میانجیگری صلح وزارت امور خارجه فنلاند حمایت مالی میشود.
“ هنر آن چیزی نیست که میبینی، بلکه آن چیزی است که باعث میشود دیگران ببینند.”